Αποθήκευση ενέργειας: δυο έργα μείζονος σημασίας τον καιρό της απολιγνιτοποίησης

1 Μαρτίου, 2021 - 2:58 μμ
52
Views

Δυο έργα εξαιρετικής σημασίας αναμένεται να προχωρήσουν το επόμενο διάστημα στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας, ύψους 600 εκ. ευρώ

Προχωρούν τα δυο μεγάλα έργα αποθήκευσης ενέργειας σε Πτολεμαΐδα και Μεγαλόπολη από τον Όμιλο «Eunice Energy Group (EEG)», αφού εγκρίθηκαν οι άδειες παραγωγής των PTOLEMAIDABESS και ARCADIABESS της EUNICE ENERGY GROUP (EEG) από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Πρόκειται για σημαντικές ενεργειακές ελληνικές επενδύσεις προστιθέμενης αξίας και τεχνογνωσίας και παγκόσμιας εμβέλειας, συνολικού ύψους 600 εκ. ευρώ.

Πρόκειται για τους δύο σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας της EEG, στην ευρύτερη περιοχή Πτολεμαΐδας της Δυτικής Μακεδονίας και στην ευρύτερη περιοχή Μεγαλόπολης Αρκαδίας της Πελοποννήσου, με τις χαρακτηριστικές ονομασίες «Ptolemaida Battery Energy Storage System» (PTOLEMAIDABESS) και «Arcadia Battery Energy Storage System» (ARCADIABESS)». Ο  προγραμματισμός του Ομίλου EEG  για τους δύο σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας είναι ν’ αρχίσει η κατασκευή τους εντός του 2021 και να τεθούν σε πλήρη λειτουργία από το 2022, εφόσον, χωρίς τα συνήθη προσκόμματα, ολοκληρωθούν εγκαίρως οι εγκρίσεις των εναπομενουσών διαδικασιών (όρων περιβαλλοντικών αδειών, όρων σύνδεσης και κατασκευαστικών αδειών).

Τα δύο έργα της EEG στην Πτολεμαΐδα και την Μεγαλόπολη έχουν όμοια δυναμικότητα δηλαδή 250MW/1000MWh. Αποτελούν εμβληματικές επενδύσεις της νέας εποχής για τον αναπτυξιακό, οικονομικό και ενεργειακό μετασχηματισμό της Ελλάδας και της Ευρώπης, που αναμένεται να συμβάλλουν στην αξιοποίηση του έμπειρου εργατοτεχνικού δυναμικού, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη κοιτίδας σταθερότητας (energy hub).

Γιατί είναι σημαντικά έργα;

Το ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας είναι κομβικό για την ανάπτυξη των δικτύων και τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης των ΑΠΕ. Ας μην ξεχνάμε ότι η χώρα μας είναι ελλειμματική σε ρεύμα και αναγκάζεται να εισάγει ενεργειακούς πόρους 5,5 δις ευρώ τον χρόνο, δημιουργώντας τεράστια κόστη όχι μόνο στο ενεργειακό έλλειμμα αλλά και στον πρωτογενή τομέα, τη βιομηχανία και τον τουρισμό. Έτσι, οι καταναλωτές χρυσοπληρώνουν το ρεύμα και μέσα από τους λογαριασμούς και λόγω των αυξημένων τιμών καταναλωτικών προϊόντων.

Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπει αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ (9000MW νέων σταθμών ΑΠΕ έως το 2030) ενώ όλοι οι υπάρχοντες λιγνιτικοί σταθμοί πρόκειται να κλείσουν, επιβαρύνοντας ήδη το ενεργειακό έλλειμμα, αν δεν υπάρξει ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Προκαταρκτική έγκριση του έργου

Το έργο PTOLEMAIDABESS έχει ανακοινωθεί από την ελληνική κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ως μία από τις 16 πρώτες εμβληματικές επενδύσεις απολιγνιτοποίησης, έχει προκαταρκτικά εγκριθεί ως έργο του ΣΔΑΜ για τις Λιγνιτικές Περιοχές και έχει ήδη προ-αξιολογηθεί θετικά από την αρμόδια Τεχνική Επιτροπή.

Είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό έργο, όχι γιατί φυσικά το λέει το υπουργείο Περιβάλλοντος ή η εταιρεία αλλά γιατί τα έργα αυτά είναι εμβληματικά και διεθνώς πρωτοπόρα, γιατί η τεχνολογία των ΑΠΕ θα είναι άχρηστη, αν δεν καταφέρουμε να την αποθηκεύουμε. Η Ελλάδα έχει μπει δυναμικά στον χορό των ΑΠΕ εδώ και χρόνια αλλά το ζητούμενο παραμένει και στην ενίσχυση των πεπαλαιωμένων δικτύων αλλά και στην διατήρηση και σταθερότητα στο δίκτυο της ενέργειας, τον καιρό που δεν έχουμε ηλιοφάνεια ή έχουμε βροχές ή ακόμη και χιονιάδες.

Τα συγκεκριμένα έργα ενσωματώνουν την τεχνολογία συσσωρευτών ιόντων λιθίου αλλά δίνουν γενικότερα ώθηση στην πράσινη οικονομία, που θέλει κι η Κοινότητα για τους δικούς της λόγους, αφού ευρωπαϊκές και κυρίως γερμανικές εταιρείες ασχολούνται με τις ΑΠΕ, εξασφαλίζοντας αξιοπιστία στα δίκτυα, ταχύτητα κι ανταγωνιστικό κόστος.

Το τεχνικό μέρος του έργου

Το επιπλέον σημαντικό στοιχείο είναι πως μπαταρία λιθίου κι άλλα υποσυστήματα παράγονται στη χώρα μας. Ήδη, στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, πραγματοποιούνται επιχειρηματικές επεκτάσεις παραγωγής μπαταριών τεχνολογίας ιόντων λιθίου (Li-ionbatterytechnology). Ως προς το τεχνικό μέρος τα δύο έργα θα αποτελούνται από τους εξής εξοπλισμούς – υποσυστήματα:

  • Συστοιχίες Συσσωρευτών σε μορφή προκατασκευασμένων οικίσκων (container)
  • Μετατροπείς Ισχύος
  • Μετασχηματιστές Aνύψωσης Τάσης
  • Υποσταθμό Διασύνδεσης με το Δίκτυο
  • Βοηθητικοί Εξοπλισμοί (καλωδιώσεις, συστήματα επικοινωνίας, συστήματα ψύξης, κλπ.).

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο το έργο PTOLEMAIDABESS υποβλήθηκε, αξιολογήθηκε και συμπεριλήφθηκε το Νοέμβριο του 2020 στη νέα έκδοση του Δεκαετούς Πλάνου Ανάπτυξης Ευρωπαϊκών Δικτύων (TYNDP 2020) του ENTSO-e.

Τον Δεκέμβριο του 2020, υποβλήθηκε και αποτελεί πλέον υποψήφιο έργο για συμπερίληψη στην 5η λίστα Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το έτος 2021.

Τα υφιστάμενα δίκτυα

Βασικό στοιχείο είναι πως εξασφαλίζει τη βέλτιστη χρήση των υφισταμένων δικτύων Υψηλής Τάσης των περιοχών, όπου θα αναπτυχθούν οι δύο σταθμοί αποθήκευσης, διατηρώντας την ενεργειακή ταυτότητα τους, παρά τον παροπλισμό των συμβατικών λιγνιτικών μονάδων. Κατά τ΄ άλλα τα έργα αυτά είναι σημαντικά κι ίσως θα έπρεπε να ξεκινήσουν και σε άλλες περιοχές γιατί:

-Αυξάνουν την ικανότητα ανάπτυξης σταθμών ΑΠΕ και την ευελιξία του ηλεκτρικού δικτύου συνολικά. Εξουδετερώνουν τη στοχαστικότητα και την κάτω από άλλες συνθήκες πιθανή απόρριψη ενέργειας προερχόμενης από ΑΠΕ.

-Μειώνουν το ενεργειακό κόστος και θωρακίζουν την Επάρκεια Δικτύου (System Adequacy), που είναι το ζητούμενο σε μία χώρα όπως η δική μας, που έχει ήδη ακριβό ρεύμα. Το ζητούμενο λοιπόν στη νέα εποχή, καθώς το ρεύμα από ΑΠΕ κοστίζει περισσότερο είναι να μειωθεί το κόστος και για επιχειρήσεις και για καταναλωτές κι επιπλέον να μην έχουμε θέματα επάρκειας. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει υψηλή ζήτηση για ρεύμα τον χειμώνα αλλά και για ψύξη το καλοκαίρι λόγω του τουρισμού.  

-Συμπράττουν με τη διαφοροποίηση (diversification) του ενεργειακού μίγματος και την ενεργειακή ασφάλεια σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, διότι έχουμε χαμηλότερη ενεργειακή εξάρτηση από τη γειτονική Τουρκία.

-Συμμετέχουν στις 4 αγορές (forward, dayahead, intraday, balancing) του μοντέλου στόχου (Target Model).

-Έχουν – σύμφωνα με την εταιρεία – μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα κατά την κατασκευή και λειτουργία τους, που είναι το ζητούμενο τη νέα εποχή και παρέχουν επικουρικές υπηρεσίες με εφεδρείες συχνότητας και τάσης  καθώς επίσης παροχή σταθεροποίησης τάσης και ελέγχου άεργου ισχύος.

Δυτική Μακεδονία κι Αρκαδία

Καθένα απ΄αυτά τα δύο έργα για την ανάπτυξή του απαιτεί έκταση έως 100 στρεμμάτων, στα μέχρι τώρα επιβαρυμένα εδάφη από την εξόρυξη του λιγνίτη της Πτολεμαΐδας και της Μεγαλόπολης. Από την σκοπιά των εργασιών διαμόρφωσης των εκτάσεων για κάθε έργο δεν απαιτείται κάτι περαιτέρω, σε σύγκριση με την ανάπτυξη ενός φωτοβολταϊκού έργου της τάξεως των 5MW. Είναι σαφές ότι είναι μία καλή επιχειρηματική κίνηση.

Ως πρώτο βήμα σωστό για την ενίσχυση της Δυτικής Μακεδονίας και της Αρκαδίας και για να ενισχυθεί ο τομέας της πράσινης οικονομίας . Χρειάζονται, όμως, άλματα για να ενισχυθεί ο τομέας της Ενέργειας στην Ελλάδα και να φτάσουμε σ΄ ένα σημείο, ώστε να μην εξαρτιέται η χώρα απ΄ όλους τους γείτονές της. Η χώρα έχει  υψηλή ηλιοφάνεια πολλές μέρες τον χρόνο κι ανέμους για την αξιοποίηση του αιολικού φορτίου αλλά δεν έχουν όλες οι περιοχές τις ίδιες αποδόσεις ούτε τις ίδιες δυνατότητες ενώ είναι σαφές ότι θα πρέπει να γίνουν περαιτέρω βήματα, εκτός από την ενδοχώρα και στα νησιά μας.