Πράσινο όραμα και καθοδήγηση για κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη

2 Φεβρουαρίου, 2021 - 10:58 πμ
54
Views

Στρατηγική προτεραιότητα, που περιγράφεται αρχικά στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του Προέδρου της Επιτροπής, Ursula von der Leyen είναι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Αυτό σημαίνει πως όλα θ΄ αλλάξουν, στις μεταφορές, στην εργασία, στη γεωργία, την κτηνοτροφία, στις κατασκευές, με γνώμονα την ενέργεια.

Στις 11 Δεκεμβρίου 2019, η Επιτροπή παρουσίασε μια ανακοίνωση (COM (2019) 640) σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που παρουσιάζει ένα λεπτομερές όραμα να καταστήσει την Ευρώπη την πρώτη ουδέτερη από το κλίμα ήπειρο έως το 2050, να προστατεύσει τη βιοποικιλότητα, να δημιουργήσει μια κυκλική οικονομία και να εξαλείψει τη ρύπανση , ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και διασφαλίζοντας μια δίκαιη μετάβαση για τις περιοχές και τους εργαζομένους που πλήττονται.

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Frans Timmermans είναι υπεύθυνος για την καθοδήγηση και τον συντονισμό των εργασιών για την ευρωπαϊκή πράσινη συμφωνία.

Ο Von der Leyen δεσμεύθηκε να υποβάλει τις προτάσεις για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία εντός των πρώτων 100 ημερών από την εντολή της νέας Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου «ευρωπαϊκού νόμου για το κλίμα» (πρόταση που εγκρίθηκε στις 4 Μαρτίου 2020), που θέτει ένα κλίμα- στόχος ουδετερότητας για το 2050.

Η τιμολόγηση των εκπομπών άνθρακα αναφέρεται ως βασικό στοιχείο για τη διασφάλιση της συμβολής κάθε ατόμου και κάθε τομέα. Το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) θα επεκταθεί στον τομέα της ναυτιλίας και τα δωρεάν δικαιώματα που χορηγούνται στις αεροπορικές εταιρείες θα μειωθούν με την πάροδο του χρόνου. Προβλέπεται μια περαιτέρω επέκταση για την κάλυψη της κυκλοφορίας και των κατασκευών.

Ένα νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα (που δρομολογήθηκε τον Δεκέμβριο του 2020, βλέπε ξεχωριστό φάκελο) θα πρέπει να συγκεντρώσει τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, την κοινωνία των πολιτών, τη βιομηχανία και τα σχολεία για να συμφωνήσουν σε δεσμεύσεις για αλλαγή συμπεριφοράς. Οι φορολογικές πολιτικές θα πρέπει να μεταρρυθμιστούν, σύμφωνα με τις κλιματικές φιλοδοξίες, οι οποίες περιλαμβάνουν εργασίες για έναν φόρο στα σύνορα άνθρακα και αναθεώρηση της οδηγίας για τη φορολογία της ενέργειας.

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θα ευθυγραμμιστεί με μια νέα βιομηχανική στρατηγική (εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2020 · βλ. Χωριστό φάκελο) για να καταστεί η ΕΕ παγκόσμιος ηγέτης στην κυκλική οικονομία και τις καθαρές τεχνολογίες, καθώς και για να απελευθερωθούν οι βιομηχανίες έντασης ενέργειας από ανθρακούχο άνθρακα.

Η Επιτροπή στοχεύει επίσης σε πιο φιλόδοξους στόχους μείωσης των εκπομπών του 2030, τόσο στην ΕΕ όσο και διεθνώς. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής δεσμεύτηκε να υποβάλει ένα ολοκληρωμένο, υπεύθυνο σχέδιο για την αύξηση του στόχου μείωσης των εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2030, από 40% σε 55%.

Ο στόχος της μείωσης των εκπομπών τουλάχιστον κατά 55% έως το 2030 εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2020, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί μείωση των εκπομπών κατά 60%. Στις 18 Δεκεμβρίου 2020, η ΕΕ υπέβαλε ενημερωμένη εθνικά καθορισμένη συνεισφορά βάσει της συμφωνίας του Παρισιού, βάσει του στόχου που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Ένα νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2020 θα προωθούσε την αειφόρο χρήση των πόρων, ιδίως σε τομείς έντασης πόρων με υψηλές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και οι κατασκευές. Η Ευρώπη πρέπει να ηγηθεί στο θέμα των πλαστικών μίας χρήσης και να επεκτείνει την καταπολέμηση των πλαστικών απορριμμάτων στα μικροπλαστικά.

Ένας άλλος βασικός στόχος είναι η ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας σε όλους τους τομείς πολιτικής και μια στρατηγική για τη βιοποικιλότητα για το 2030 (εγκρίθηκε τον Μάιο του 2020, βλ. Ξεχωριστό αρχείο). Η Ευρώπη πρέπει να ηγηθεί του κόσμου στη Διάσκεψη των Μερών της Σύμβασης για τη Βιοποικιλότητα του 2020. Περαιτέρω στοιχεία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας περιλαμβάνουν τη φιλοδοξία της ΕΕ για μηδενική ρύπανση για τη διαφύλαξη της υγείας των πολιτών, ένα «κύμα ανακαίνισης» για τον οικοδομικό τομέα και μια νέα στρατηγική «Farm to Fork» για βιώσιμα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, τα ρεκόρ ποσών δημόσιων κεφαλαίων πρέπει να επενδύονται σε προηγμένη έρευνα και καινοτομία, συμπληρωμένη από μια στρατηγική για πράσινη χρηματοδότηση. Μέρη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων θα πρέπει να γίνουν η κλιματική τράπεζα της Ευρώπης. Τον Ιανουάριο του 2020, η Επιτροπή παρουσίασε ανακοίνωση σχετικά με το επενδυτικό σχέδιο για την αειφόρο Ευρώπη (επίσης γνωστό ως ευρωπαϊκό επενδυτικό σχέδιο πράσινης συμφωνίας) που στοχεύει στην αύξηση της χρηματοδότησης για τη μετάβαση, κινητοποιώντας 1 τρισεκατομμύριο ευρώ για βιώσιμες επενδύσεις την επόμενη δεκαετία μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ και συναφή μέσα όπως το InvestEU · δημιουργία ενός ευνοϊκού πλαισίου για βιώσιμες επενδύσεις · και να υποστηρίξει τον προσδιορισμό, τη διάρθρωση και την εκτέλεση βιώσιμων έργων (βλέπε ξεχωριστό αρχείο).

Ταυτόχρονα, η Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση για ένα νέο Ταμείο Μεταβατικής Δικαιοσύνης (πρόταση που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2020 και τροποποιήθηκε τον Μάιο του 2020, βλ. Ξεχωριστό φάκελο) για την υποστήριξη των ανθρώπων και των περιοχών που πλήττονται περισσότερο από τη μετάβαση με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Το νέο ταμείο αποτελεί μέρος ενός δίκαιου μηχανισμού μετάβασης που κατανέμει διάφορα κεφάλαια και χρηματοδοτικά μέσα και πρέπει να κινητοποιήσει τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία υποστηρίζει ένα θεμελιώδες δικαίωμα σε ένα ασφαλές, καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον και σε ένα σταθερό κλίμα για όλους τους ανθρώπους που ζουν στην Ευρώπη. Υποβάλλει προτάσεις για την αναθεώρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ και προτείνει νέες πρωτοβουλίες, όπως μια πράσινη ενιαία αγορά της ΕΕ για την τόνωσή της.